Hayasızca Hareketler suçu, Türk Ceza Kanununun 2.Kitap 3.Kısım 7. Bölümünde “Genel Ahlaka Karşı Suçlar” kategorisinde düzenlenen ve maddenin gerekçesinde de belirtildiği üzere “halkın ar ve haya duygularının, toplumun ortak edep ve ahlak temizliğinin korunmasını” amaçlayan suç tiplerinden biridir.
Suçun 225.maddede yer alan kanuni tanımı “Alenen cinsel ilişkide bulunan veya teşhircilik yapan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” şeklindedir.
Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere seçimlik hareketle işlenen bu suçun vücut bulması için;
a) Alenen cinsel ilişkide bulunma,
b) Teşhircilik yapma
hareketlerinden en az birinin gerçekleşmesi gerekmektedir.
Alenen Cinsel İlişkide Bulunma
Bu noktada fiil alenen cinsel ilişkide bulunma olduğunda suç çok failli bir suçtur. Zira cinsel ilişki eyleminin gerçekleşebilmesi için en az iki kişi gerekmektedir. Bu anlamda olmak üzere kanuni tanımda yer alan “cinsel ilişki” tabirinden cinsel anlamda tatmin veren her türlü davranışı anlamaktan ziyade bilinen anlamda cinsel ilişki anlaşılmalıdır. Ayrıca hayvanlarla cinsel ilişki de bu hükmün kapsamındadır.
Teşhircilik Yapma
Fiilin teşhircilik yapma şeklinde gerçekliği durumlar ise tek failli suç oluşmaktadır. Teşhircilik madde gerekçesinde “vücut bölgelerinin madde metniyle korunması amaçlanan hukuki değeri ihlal niteliğinde teşhiri” yani sergilenmesidir. Moda, sahilde güneşlenme, düğün ve özel gün organizasyonları vb. günlük hayatın olağan akışı kapsamında değerlendirilebilecek çıplaklıklar bu kapsamda değerlendirilmez.
Hayasızca Hareketler Suçunda Aleniyet Unsuru
Hem cinsel ilişki hem de teşhircilik eyleminin bu suç kapsamında değerlendirilmesi için “aleni” olması gerekir. Aleniyet gerekçede “gerçekleştiği koşullar itibariyle fiilin belirli olmayan ve birden fazla kişiler tarafından algılanabilir olması” olarak tanımlanmıştır. Bu tanımdan hareketle aleniyetin gerçekleşmesi suça ilişkin seçimlik hareketlerin kamuya açık bir alanda işlenmesi yahut Yargıtay tarafından kabul edildiği üzere özel alanda islenmekle beraber gerekli tedbirlerin alınmadığı yerlerde işlenmesi gerekir. Önemle belirtmek gerekir ki suçun hukuki konusunun toplumda geçerli genel ahlakın korunmasına ilişkin kamusal yarar olduğu düşünüldüğünde aleniyet unsuru suçun olmazsa olmaz unsurudur.
Hayasızca Hareketler suçuna, ani ve neticesiz bir suç olmasından kaynaklı olarak teşebbüs mümkün değildir. Re’sen kovuşturulan bu suç şikayete tabi değildir. Bu suçla herhangi bir hukuka uygunluk nedeni de bağdaşmaz. Yalnızca kasten işlenebilen bu suçta kasıt failin alenen cinsel ilişkide bulunduğunu veya alenen teşhircilik yaptığını bilmesi ve istemesidir. Aleniyet unsurunda gerçekleşen hata kastı kaldırır.
Hayasızca Hareketler Suçuna Dahil Olmayan Durumlar
Son olarak vurgulanmasında yarar olan husus toplum yaşamında, bireylerin sübjektif ahlak anlayışlarına aykırı olarak addedilen bu nedenle hayasızca hareket olarak değerlendirilebilecek her eylem bu suça vücut vermez. Zira kanunda açıkça aleni cinsel ilişki ve teşhircilik cezalandırılmaktadır. Kişinin eylemi toplum ahlakına zararlı olmakla birlikte bu iki fiilden herhangi birine girmiyorsa bu suç oluşmaz. Şartları varsa başka suçlar oluşabilir.
Detaylı bilgi için iletişime geçebilirsiniz.
Av. HARUN RAŞİT ÖZDEMİR
İlgili metin, konuya ilişkin özet açıklamaları içermektedir. Ayrıntılı bilgi edinmek ve profesyonel yardım almak için bir avukata danışınız.